TSUE C-566/24 umorzona – co dalej z SKD?

Jak Santander Bank zablokował wyrok Trybunału?

Żeby zrozumieć, co tak naprawdę wydarzyło się 5 marca, musimy cofnąć się o ponad rok. Do sali sądowej w Łodzi, gdzie toczyła się pozornie banalna sprawa o 11 tysięcy złotych. Spółka Consumer Rights Recovery sp. z o.o. pozwała Santander Bank Polska, zarzucając mu naruszenie ustawy o kredycie konsumenckim. Konkretnie: bank przy udzielaniu kredytu w 2021 roku naliczył odsetki nie tylko od kwoty faktycznie wypłaconej klientowi, ale od całości — czyli również od prowizji, która de facto nigdy nie trafiła do jego kieszeni. Konsument powołał się na art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim, czyli Sankcję Kredytu Darmowego.

Sędzia z Łodzi dostrzegł w tej sprawie pigułkę wszystkich problemów prawnych trapiących sprawy SKD w Polsce: czy można cedować roszczenia z tytułu Sankcji Kredytu Darmowego? Czy bank mógł naliczać odsetki od prowizji? Kiedy dokładnie zaczyna biec roczny termin na złożenie oświadczenia o SKD? Skierował do TSUE aż siedem pytań prejudycjalnych. Przez rok rynek finansowy żył tymi pytaniami.

Uznanie powództwa to precyzyjny manewr. Bank wyliczył chłodno: zapłacę 11 tysięcy złotych i umorzy mi się sprawę w TSUE, albo ryzykuję wyrok definiujący los setek tysięcy podobnych umów. Łódzki sąd jednak nie zamierzał się poddać — wskazał, że uznanie powództwa w tej sytuacji może być próbą obejścia prawa. TSUE odpowiedział twardo: skoro spór stał się bezprzedmiotowy, a sąd krajowy nie wykazał konkretnych nadużyć procesowych — postępowanie należy umorzyć.

Odesłanie prejudycjalne nie ma służyć wydawaniu opinii doradczych w przedmiocie pytań ogólnych i hipotetycznych, lecz ma być podyktowane potrzebą skutecznego rozstrzygnięcia sporu zawisłego przed sądem krajowym. — uzasadnienie postanowienia TSUE w sprawie C-566/24, 5 marca 2026 r.

I tak zniknęła sprawa, na którą czekały tysiące kredytobiorców. Formalnie — z powodów procesowych. Faktycznie — bo jeden bank postanowił zagrać nie merytoryką, lecz procedurą. To coraz częstsza taktyka w sporach z instytucjami finansowymi: nie wygrywaj sprawy, nie przegrywaj — po prostu spraw, żeby nie było sprawy.

Co Rzecznik Finansowy powiedział o Sankcji Kredytu Darmowego?

Na szczęście dla konsumentów, jeszcze zanim TSUE umorzyło sprawę C-566/24, w grudniu 2025 roku pojawił się ważny głos z zupełnie innego kierunku. Rzecznik Finansowy dr Michał Ziemiak wydał oświadczenie ogólne w sprawach SKD — rzadkie narzędzie prawne pozwalające Rzecznikowi na wypowiedź kształtującą interpretację przepisów na poziomie systemowym. Treść oświadczenia była dla konsumentów jednoznacznie korzystna.

Kluczowy punkt dotyczył rocznego terminu na skorzystanie z Sankcji Kredytu Darmowego. Banki od lat argumentowały, że termin ten biegnie od dnia podpisania umowy lub wypłaty środków — co eliminowałoby większość starszych umów z pola roszczeń SKD. Rzecznik Finansowy odrzucił tę wykładnię całkowicie.

Z wykonaniem umowy mamy do czynienia dopiero w sytuacji, w której obie strony wywiążą się z ciążących na nich obowiązków. W praktyce najczęściej będzie to dzień spłaty kredytu przez konsumenta. Dopiero od tego momentu zaczyna biec roczny termin, o którym mowa w art. 45 ust. 5. — Rzecznik Finansowy dr Michał Ziemiak, grudzień 2025 r.

To zmienia bardzo wiele. Jeśli konsument spłacił kredyt rok temu — termin na SKD dopiero niedawno zaczął biec. Jeśli kredyt jest wciąż spłacany — termin w ogóle jeszcze nie ruszył. Oświadczenie Rzecznika, choć formalnie niewiążące, jest przez sądy coraz częściej uwzględniane przy ocenie zasadności roszczeń SKD.

Gorąca wiosna 2026 — trzy wyroki TSUE w cztery tygodnie

Umorzenie C-566/24 wywołało falę komentarzy — od triumfalnych komunikatów bankowych po analityczne teksty prawników konsumenckich. Ale kiedy opadł kurz, okazało się, że kalendarz TSUE na kwiecień 2026 jest wyjątkowo napięty. I wcale nie w kierunku korzystnym dla banków.

Już 16 kwietnia 2026 r. Trybunał wyda wyrok w sprawie C-753/24 — czy sąd może zasądzić przedawnione roszczenie banku wobec frankowicza na podstawie zasad słuszności. Tydzień później, 23 kwietnia, zapada wyrok w sprawie C-744/24 — najważniejsza data dla posiadaczy kredytów konsumenckich. Sprawa pochodzi z sądu rejonowego we Włodawie i dotyczy dokładnie tego samego zagadnienia co umorzona sprawa łódzka: naliczanie odsetek od prowizji i Sankcja Kredytu Darmowego.

W kolejce czekają jeszcze C-752/24 i C-901/24 (dotyczące przedawnienia roszczeń banków wobec frankowiczów) oraz nowa sprawa C-828/25 — kolejne pytania polskiego sądu o roszczenia konsumenckie. Banki mogą blokować jedną sprawę. Nie zablokują piętnastu.

Paradoks bankowy: zmieniamy to, co jest zgodne z prawem

Jest taki stary test, który prawnicy lubią stosować do oceny zachowań korporacji: jeśli mówisz, że nic złego nie zrobiłeś — po co wydajesz miliony na zmiany, żeby tego złego nie robić? Polskie banki ten test oblały ze smakiem. Przez ostatnie dwa lata sektor bankowy masowo konsolidował stare umowy kredytów konsumenckich. Nowe produkty niemal całkowicie zrezygnowały z prowizji pobieranych przy udzieleniu kredytu. Zmieniono wewnętrzne regulaminy, wzory umów, materiały sprzedażowe. Oficjalnie: bo tak jest lepiej dla klienta. Nieoficjalnie — bo prawny dział każdego banku doskonale wie, co może oznaczać wyrok C-744/24.

Trzymając się terminologii tenisowej: banki coraz częściej kreczują w sprawach sądowych, w których polskie sądy zadają pytania o Sankcję Kredytu Darmowego. To przemyślana strategia — lepiej poświęcić jeden mecz, niż doprowadzić do fali przegranych. Zatem piłka cały czas w grze. — Paweł Wójcik, prezes Votum Finance Help S.A.

Co umorzenie C-566/24 oznacza konkretnie dla Ciebie?

Rozumiem, że po przeczytaniu tej historii możesz mieć pytanie: no dobrze, ale ja mam kredyt konsumencki z 2020 roku z prowizją. Czy jeszcze coś mi przysługuje? Odpowiedź brzmi: bardzo możliwe, że tak. I nie tylko dlatego, że TSUE nie zamknęło drzwi — bo wciąż czeka C-744/24. Ale dlatego, że Sankcja Kredytu Darmowego to instrument prawa krajowego, który funkcjonuje niezależnie od wyroku w Luksemburgu. Polskie sądy wydają korzystne wyroki dla konsumentów już teraz.